نخواهد بود . احتمال دوم : حضرت در مقام تقييد مورد سؤال نبوده‌اند ، بلكه سؤال از ابتدا در فرضى است كه معالجه متوقف بر نظر است لذا سؤال مىكند ، البته حضرت به صورت كلى پاسخ مىدهند به طورى كه لمس را هم شامل مىشود . اگر ضمير « اليه » به « نظر » بازگردد ، سؤال و جواب مستقيماً دربارهء نظر خواهد بود ، سؤال اين است آيا در صورتى كه علاج مستلزم نظر باشد ، نظر جايز است يا نه ؟ حضرت مىفرمايند : اگر در نظر ، اضطرار داشته باشد ، معالجه بلا اشكال است و چون معالجه مستلزم نظر است ، نظر نيز بلا اشكال خواهد بود . چنين تعابيرى هم مانعى ندارد كه گفته شود : اگر زن اضطرار پيدا كند كه طبيب به او نگاه كند ، مثل اينكه طبيب مرد علاج مىكند ولى زن مضطر و محتاج است كه به او مراجعه نمايد . 1 ) بيان آقاى حاج شيخ ( ره ) مرحوم آقاى حاج شيخ ( ره ) به حسب آنچه در تقريرات آمده ، مىفرمايند : اگر نظر كردن طبيب براى معالجه باشد ، هر چند سبب تحريم و التذاذ او شود ، مانعى ندارد . در باب ختنه كردن گفته‌اند چنانچه به واسطهء نگاه التذاذى براى طبيب حاصل شود ، اگر قصدش ختنه كردن باشد ، بلا مانع است ، در اينجا نيز ايشان مىفرمايند ، بلا مانع است . نوعاً اگر طبيب جوان باشد و زن هم از قواعد نباشد و بد قيافه و تهوع‌آور هم نباشد ، براى شخص طبيب ممكن است تحريك و التذاذى رخ دهد ، مع ذلك ايشان مىفرمايند مانعى ندارد ، چرا كه در غير اين صورت ، تجويز مراجعهء بيمار به طبيب لغو خواهد بود . شارع بر اساس مصالح كلى و از باب دفع افسد به فاسد ، على رغم آنكه ممكن است تحريكى براى طبيب باشد ، معالجه را اجازه داده است ، چرا كه در غير اين صورت ، اطباء بايد مطبّ خود را تعطيل كنند .